عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٧٧ - شهادت و فروع آن
ترجمه:
اقرار و فروع آن
در اقرار به قتل يك بار كفايت مىكند و در آن اهليّت مقرّ و اختيار و حريّتش شرط شده است.
فرع
اقرار سفيه و مفلّس به قتل عمدى مقبول است ولى اگر به قتل خطائى كه موجب مال بر عهده جانى باشد اقرار نمايد از سفيه مقبول نبوده ولى از مفلّس مىپذيرند.
فرع
اگر كسى اقرار نمود كه فلانى را عمدا كشته و ديگرى اعتراف كرد كه من او را خطاءا به قتل رساندهام حكم اين است كه ولىّ مقتول مختار است در عمل به اقرار و اعتراف هريك از آندو.
فرع
اگر شخصى به قتل عمدى اقرار نمود مثلا اظهار داشت كه زيد را وى عمدا كشته و شخصى ديگر اعتراف نمود كه مقرّ برئ الذّمّه بوده و وى قاتل زيد است و پس از اعتراف او مقرّ اوّلى از اقرار برگشت، حكم اين است كه ديه مقتول را از بيت المال پرداخته و قصاص از هردو دفع و ساقط مىگردد چنانچه مولانا حضرت امام حسن عليه السّلام در زمان حيات پدر بزرگوارشان على عليه السّلام چنين حكم فرمودند.
شهادت و فروع آن
مقصود از « بيّنه » دو مذكّر عادل است كه شهادت دهند.
لازم است شهادت از هرگونه احتمالى خالى باشد، بنابراين اگر شاهد در مقام شهادت به قتل بگويد: فلانى ديگرى را مجروح ساخت.
اين مقدار از كلام كافى نبوده و مثبت قتل نيست مگر آنكه مجروح بعد از عبارت مذكور از ناحيه جراحت وارده فوت نمايد.
و اگر در مقام شهادت به قتل بگويد:
فلانى خون ديگرى را جارى كرد.
به اين شهادت تنها جنايت داميه [١] ثابت مىشود زيرا اين مقدار متيقن مىباشد.
[١] داميه در اصطلاح عبارت است از پاره شدن پوست و نشستن زخم در گوشت به قدرى كه خون جارى شود.